Paardenkies op het strand
vrijdag 11 maart 2011
Robin (9 jaar) heeft op het strand van Hoek van Holland iets interessants gevonden. Het lijkt op een tand of een kies. Maar van welk dier kan zo’n grote kies zijn? Nieuws uit de Natuur helpt Robin om daar achter te komen, en schakelt Alice van Duijn van Naturalis in.
Grote plooikies
“Je hebt inderdaad een kies gevonden, Robin. Van wel acht centimeter lang! Dat is een stuk groter dan onze kiezen,” lacht Alice. Ze gaat verder: “De kies is een beetje bruin geworden, omdat hij een tijdje in zee heeft gelegen. De kies heeft korte wortels en een lange kroon. Er zit een glanzend laagje op. Dat is het glazuur. Glazuur is nog harder dan bot. Het beschermt de kies tegen slijtage en de enorme krachten die er tijdens het kauwen op staan.”
Verschillende soorten
Er zijn wel drie verschillende soorten kiezen, namelijk (1) geplooide kiezen van planteneters, zoals schapen en herten, scherpe, (2) puntige kiezen van vleeseters, zoals vossen en wolven en (3)knobbelkiezen van alleseters, zoals varkens en mensen. Het kauwvlak van deze kies is plat en heeft allemaal plooitjes. Het is dus een plooikies, een kies van een planteneter. Maar van welke? Voor een schaap of hert is de kies veel te groot. Die van een koe komt in de richting, maar het kauwvlak klopt niet helemaal. Nee, deze kies is van een paard! Dat is te zien aan een extra lus, een soort ‘voetje’, in het plooipatroon.
Kaken van een paard
Als je een schedel van een paard bekijkt, zie je aan de voorkant de snijtanden, daarachter een grote ruimte waarin voedsel wordt verzameld, en dan een hele rij kiezen. Die zitten voor het grootste deel verborgen in de kaak. Je ziet alleen een stukje van de kroon uitsteken. De kiezen in de onderkaak hebben een rechthoekig kauwvlak. Bij de kiezen in de bovenkaak is het kauwvlak vierkant, net als de kies van Robin. Dus Robin heeft een kies gevonden die uit de bovenkaak van een paard komt. Mysterie opgelost!
Paarden worden al honderden jaren als huisdier gehouden, vandaar dat paardenkiezen geregeld worden gevonden. Zelfs op het strand!
Meer informatie over paardenkiezen vind je op natuurinformatie.nl.
