Fossiele haaientand
vrijdag 11 november 2011
Gideon (8 jaar) vond op een schelpenpad bij hem in de buurt een puntig vormpje. “Dit zou best wel eens een tand kunnen zijn,” dacht Gideon. Nieuws uit de Natuur en Alice van Naturalis hielpen hem uit de brand.
Miljoenen jaren oud
“Het is een haaientand,” wist Alice. “Niet zomaar een, maar een fossiele haaientand van miljoenen jaren oud. De schelpen die voor het duinpad zijn gebruikt komen waarschijnlijk van de Zeeuwse kust. Daar komen ook veel fossiele haaientanden voor. Op de puntige tand zit een glad laagje, het glazuur. Dat is nog harder dan bot. Door het harde glazuur zijn er veel haaientanden als fossiel bewaard gebleven. Andere fossiele resten worden veel minder gevonden: het skelet van haaien bestaat uit kraakbeen, dat niet zo hard is en vaak te snel vergaat om te kunnen fossiliseren.”
Steeds nieuwe tanden
Haaien zijn jagers. Ze hebben een bek vol scherpe tanden. De grootste tanden zitten vooraan in de bek, naar de zijkant toe worden de tanden steeds kleiner. Als je goed kijkt, staan de tanden in rijen achter elkaar. Haaien gaan namelijk hun hele leven door met tanden wisselen. Wanneer tijdens het vangen van een prooi een tand afbreekt of uitvalt, is dat geen probleem. Die tand wordt dan meteen vervangen door de tand erachter. Zo kan een haai tijdens zijn leven duizenden tanden verbruiken.
Allerlei vormen
Niet alle fossiele haaientanden zien er hetzelfde uit. Tand 1 op de foto is van de Megalodon. Deze grootste roofvis ooit kon waarschijnlijk wel dertien meter worden. Hij jaagde zelfs op walvissen. Het dier is lang geleden uitgestorven. Zijn fijngekartelde driehoekige tanden lijken veel op die van de witte haai (2). De tand op de foto is enkele miljoenen jaren oud, maar de witte haai, ook wel mensenhaai genoemd, komt natuurlijk nog steeds in de oceanen voor. De tand van Gideon is lang en smal en een beetje gebogen. Hij lijkt het meest op nummer 3, een soort met de moeilijke naam Striatolamia macrota. Deze haai leefde ongeveer 34 tot 56 miljoen jaar geleden. Dat betekent dat de haaientand van Gideon vele miljoenen jaren oud is!
Meer weten over haaientanden? Kijk op natuurinformatie.nl.
