Hein van Grouw - De dierenpreparateur

Wat doe jij voor werk bij Naturalis?
Ik heb een heel gek, maar heel leuk beroep: ik zet dode dieren op en bewaar ze in onze top secret toren. Die is top secret omdat alleen wetenschappers erin mogen komen. Maar heel misschien mag jij er ook een keertje op bezoek.

Hoe zet je die dieren op?
Dode dieren kun je niet zo maar bewaren. Ik behandel ze op een speciale manier voordat ze in de tentoonstelling komen of in de toren worden bewaard. Dat heet prepareren. Ik ben gespecialiseerd in vogels en zoogdieren. Als een dier een skelet heeft, zoals een vogel, aap,  krokodil of vis, dan kan het worden opgezet. Alleen bij zeezoogdieren zoals walvissen en dolfijnen is het lastig. Hun huid is veel te dun om te gebruiken.

Als een dood dier in het museum komt, haal ik eerst heel voorzichtig de huid van het dier. Dat is alles wat ik voor het opzetten van het dier nodig heb. Het lichaam wordt verder niet gebruikt, behalve als voorbeeld. Soms hou ik de botten wel apart en bewaar ik ze in een doos. De huid maak ik heel goed schoon. Dan maak ik de vorm van het lichaam precies na en geef ik het een houding die ik zelf wil. Ik gebruik daar van alles voor: soms plastic, soms stro en draad. Het mag niet te groot worden, want dan past de huid niet, maar ook niet te klein, dan hou ik ruimte over. De huid trek ik mooi strak om de vorm heen. Dan neem ik naald en draad en naai de huid voorzichtig met kleine steekjes weer dicht. Als ik het naadje onder veren of haren verstop, zie je er niets van.

Hoe ben je dierenpreparateur geworden?
Net als mijn opa nam ik als kind al altijd vogels mee naar huis, levende en dode. Ik verzamelde ook botjes. Daardoor is mijn interesse gegroeid. Ik wist natuurlijk niet dat je eigenlijk geen dode dieren mee mocht nemen, omdat alle dieren in Nederland beschermd zijn. Totdat de politie een keer langs kwam en alles weghaalde!

Welke school heb je gedaan?
Er is geen opleiding voor dierenpreparateur. Biologie studeren leek me te moeilijk, daarom ben ik een hogere beroepsopleiding gaan doen. Ik heb milieukunde gedaan in Deventer. Daarna heb ik een tijdje gewerkt als tekstschrijver omdat ik communicatie wel leuk vind. En toen kwam deze baan bij Naturalis, in 1997. Ik heb altijd al de collectie vogels onder mijn hoede gehad, tijdelijk ook amfibieën en reptielen, en nu heb ik de zoogdieren erbij.

Wat vind je zo leuk aan dit werk?
Vogels vind ik leuk, omdat je ze overal kunt zien. Mijn opa had die interesse al, dat heb ik blijkbaar geërfd. En ik vind de kleurafwijkingen het leukst, daar weet ik veel van. Ik wil ook graag mijn kennis delen met anderen, zodat die er iets van leren.

Wat is je advies voor kinderen die later ook jouw werk willen doen?
Dierenpreparateur kan iedereen worden. Er is geen school voor, maar er is wel een preparateursvereniging die workshops geeft. Nog een tip: je mag niet zomaar alle dieren die je op straat vindt, meenemen. Daar moet je vergunning voor hebben. En als je een dood gevonden dier naar een preparateur wilt brengen om het te laten opzetten, dan moet je eerst een vervoersvergunning halen bij de politie. Dat hoeft niet wanneer je een dood dier naar Naturalis brengt omdat ons museum alle vergunningen heeft om deze dieren in ontvangst te mogen nemen. Ik ben dan ook erg blij als je me een dode vogel of zoogdier brengt. Juist de gewone vogels als merels, spreeuwen en mussen kan ik goed gebruiken.

Wat is je favoriete object in het museum?
Mijn favoriete dier staat niet in het museum, maar in de toren. Het is een witte raaf. Ja, die bestaat echt. Ik hou van dit soort kleurafwijkingen bij vogels. Witte raven zijn zeldzaam, ze kwamen alleen op de Faeröer eilanden voor. Een witte raaf is niet voor niets symbool geworden voor iets dat heel zeldzaam is. Door een erfelijke afwijking kwamen op deze eilanden raven met witte veren voor. Als twee zwarte raven daar jongen kregen dan was de kans op een witte raaf 25%. Witte raven konden alleen maar witte jongen krijgen. Vroeger dachten wetenschappers zelfs dat het een aparte ravensoort was, en zij noemden hem Corvus leucomelas (van het Griekse leukos voor wit en mela voor zwart. Witzwarte raaf dus). Maar tegenwoordig weten we dat het een kleurvariant van de gewone raaf is. Zijn wetenschappelijke naam is daarom gewoon Corvus corax.